Aceite Navarra. Nafarroako Olioak

  • “Nafarroako Olioa” jatorrizko deitura babestuaren eremu geografikoa Nafarroako hegoaldeko 135 udalerrik osatzen dute. Bertako klima mediterraneoa da eta eragin handia du ipar-mendebaldeko haizeak (ziertzoa). Euri gutxi egiten duenez, lurzoruaren kaltzio galera oso txikia da.

    mapa aceite
  • Nafarroako Olioa oliba-olio birjina estra da, eta barietate hauek erabiltzen dira hura egiteko: Arroizkoa (bertako barietatea), Arbequina, Empeltre, Picual eta Negral.

    arronizIrudian, Arroizko barietateko oliba

    Hona hemen Nafarroako Olioaren ezaugarri fisiko-kimikoak eta organoleptikoak:

    Fisiko-kimikoak:

    • Azidotasuna: gehienez 0,5º
    • Peroxidoen indizea: gehienez 15 mEq O2
    • Ultramorearen absorbantzia (K270): gehienez 0,15
    • Ultramorearen absorbantzia (K232): gehienez 2

    Ebaluazio organoleptikoa:

    • Fruta kutsuaren mediana Mf: gutxienez 3.
    • Akatsaren mediana Md=0

    Gantz-azidoak:

    • Oleikoa/linoleikoa erlazioa: gutxienez 7

    Ezaugarri organoleptikoei dagokienez, Nafarroako olioek fruta kutsu oso nabarmena dute (≥3) eta haien lurrin konplexuak askotariko ñabardurak biltzen ditu: oliba berdeak, espeziak, oliba helduak....

    Ahoanduten zaporea arinaren eta mingots edo min samarraren artekoa izan daiteke, eta bakoitzak bere barietate baimenduaren (barietate bakarra edo nagusia) ukitua du: orburua (Arroizkoa), banana (Arbequina), tomatea (Picual) edo arbendol ukitu gozoa (Empeltre edota Negral).

  • Olibondoaren laborantza

    Lurrera erori ez diren olibak bakarrik biltzen dira, arbolatik zuzenean, metodo tradizionalen bidez (jeztea, makilaz jotzea edo eragitea), lurrean oihalak jarrita olibak lurra ukitu eta hondatu ez daitezen, edo uzta-makinarenbidez.

    Uzta biltzeko garaia urrian hasi eta otsailaren erdialdean amaitzen da. Arbequina barietatetik hasten da eta Arroizko barietatea da azkena. Normalean 3,5 eta 4 bitarteko heldutasun indizea duten olibak biltzen dira, baina Arbequina barietatekoak berdeago biltzen dira.

    Olibak soltean garraiatzen dira olioa egin eta ontziratzeko lantegietara, edukiera mugatuko kaxa eta edukiontzi zurrunetan edo atoian, fruituak honda ez daitezen. Debekaturik dago zakuetan garraiatzea, fruituak mailatu eta hondatu egiten direlako.

    Hartzitu ez daitezen, olibak berrogeita zortzi ordu igaro aurretik ehotzen dira.

    olivo


    Nola egiten den olioa

    Oliba-olioa landare koipea da. Oliben zelulen barruan olio tanta txikiak daude. Olioa lortzeko, zelula horiek apurtu egin behar dira. Olibak arrabolekin edo errotarriekin birrintzen dira ore homogeneoa lortu arte. Gero orea irabiagailura pasatzen da. Gutxi gorabehera 60 minutuz irabiatzen da, 30 ºC-ko tenperatura gainditu gabe. Ondoren, injekzio ponparen bidez, irabiatutako orea decanter-ean sartzen da (zentrifugadorean) osagaiak bereizteko: alde batetik olioa eta bestetik patsa eta zukua. (Ez dira onartzen patsari “bigarren estutua” emanez lortutako olioak).

    Dekantazio prozesuaren ondoren, olioa altzairu herdoilgaitzezko biltegietara eramaten da. Ontzi isolatuak dira eta tenperatura kontrolatua dute tenperatura aldaketak saihesteko. Izan ere, tenperatura baxuan olioa izoztu egiten da eta tenperatura altuan oxidatu egiten da.

    chorro

  • Kontseilu arautzaileak, edo ziurtapen entitateak, hala behar denean, bi erregistro eramaten ditu, olibadien erregistroa eta olioa egin eta ontziratzeko industrien erregistroa. Hurrenez hurren olibadizainek eta oliogileek eskatzen ahal dute erregistro horietan inskribatzeko, babespeko eremukoak badira eta deituraren erregelamenduan ezarritako baldintzak beterik beren produkzioa jatorrizko deituraren babesera bildu nahi badute.


    Olibadien erregistroa

    1. Olibadien erregistroan inskribatu ahal izanen dira 5.1 artikuluan adierazitako barietateetako olibondo sailak, jatorrizko deitura babestua duten olio motetarako olibak ekoizten diren eremuan badaude.
    2. Inskripzioan ondokoak ageriko dira: eskatzailearen datuak, olibadizainarenak, olibondo sailak argi identifikatzen dituzten datuak (udalerria, poligonoa, lurzatia eta barrutia), eta olibadiaren produkzio ahalmena zehazteko kontuan hartzen diren ezaugarriak (barietatea, azalera, olibondoen kopurua edo dentsitatea, lehorreko saila ala sail ureztatua den, olibadiaren adina) eta olibadia identifikatu eta kokatzeko behar diren datu guztiak.
    3. Inskribatutako lurzatien identifikazio datuak inskribatutako oliogintza industrien eskura egonen dira. Inskribatutako olibadizainen datuak, aldiz, ez dira erakutsiko, aurretik olibadizainak baimena eman ezean.

    Olioa egin eta ontziratzeko industrien erregistroa

    1. Olioa egin eta ontziratzeko industrien erregistroan inskribatzen ahal dira produkzio eremuan kokatuta dauden industriak, “Nafarroako Olioa” jatorrizko deituraren babespean kalifikatzen ahal diren olioak egin eta ontziratzen badituzte.
    2. Inskripzioan ondokoak ageriko dira: enpresaren izena, herria eta kokapena, biltegi eta makinen kopurua, ezaugarriak eta edukiera, olioa egiteko sistemak eta olio errota argi eta garbi identifikatu eta katalogatzeko behar diren datu guztiak.
    3. Erregistroan inskribatu aurretik egiaztatu eginen da behar adinako baliabideak dituztela (azpiegitura, langileak, baliabide teknikoak, kontrol mekanismoak...) olibak jaso eta ehotzeko eta olioa erauzi, biltegiratu, ontziratu eta igortzeko prozesuaren fase guztietan, trazabilitatea erabatekoa izan dadin, eta olioak kalifikatzeko behar diren proba fisiko-kimiko eta organoleptikoak egiten dituztela.
    4. Erregistratutako industriek jatorrizko deiturarik gabeko olioa ere egin dezakete, baldin eta oliogintzaren lerroak, olibak jasotzen direnetik olioa biltegiratu eta ontziratu arte, erabat banantzen badira espazioan eta denboran eta zalantzarik gabe markatzen eta bereizten badira bi lerroetako olibak eta olioa.
    5. Halaber, “Nafarroako Olioa” jatorrizko deitura babesturik gabeko olio partidak aparteko biltegietan gordeko dira eta biltegi horiek seinalatu eginen dira besteetatik bereizteko.
  • Nafarroako olibadien urrezko aroa XX. mendearen lehen erdia izan zen. Goraipamenak lortu ziren, adibidez 1929. urtean Cascanteko olio bati saria eman zioten Sevillako Erakusketa Unibertsalean, eta 1967. urtean 8.682 hektarea olibadi zeuden. Gero olibadiak murriztu egin ziren pixkanaka eta 1995ean 2.297 hektarea besterik ez ziren.

    Urte horretatik aurrera olibondoen laborantza berpiztu egin da. Lehendik zeuden olio errota kooperatiboak berregituratu eta gaur egun lanean diharduten bederatzietara murriztu dira, eta olio errota pribatuak ere ezarri dira. Gainera, industria irizpide berritzaileak eta merkaturatze metodo dibertsifikatuak erabiltzen dira. Horrek, olioa erauzteko prozeduren aurrerapen handiarekin batera, kalitate bikaineko olioak ekarri ditu eta “Nafarroako Olioa” nazioarteko merkatuan kokatu da, betidanik barneko kontsumora bideratzen zen produktua izateari utzita. Azken hamarkada honetan olibadiak 2.297 hektarea izatetik 5.141 hektarea izatera pasatu dira.

    Produkzio eremua oso iparraldean dago, izan ere Nafarroakoa da Espainian iparralderen ekoizten den olioa. Produkzio eremuko klimakklimak eragin mediterraneo nabarmena du. Tenperatura aldaketak handiak dira udatik negura eta baita egun berean ere, euri gutxi egiten du eta eguzki orduak asko dira; urtean batez beste 120 egunetan baino gehiagotan dago zerua oskarbi, batez ere ipar-mendebaldeko haize nagusiaren eraginez (ziertzoa), eta horrek neguko hotza eta udako giro lehorra areagotzen ditu. Izotzik gabeko egunak 190 izaten dira batez beste, eta udazkeneko lehenengo izoztea urriaren bigarren hamabostaldian izaten da.LurzoruakLurzoruak sakon samarrak edo sakonak dira; kare lur arreak dira, karbonatatuak jatorriz eta egiten duen euri urriak ez duelako deskaltzifikazio handirik eragiten.

    Jatorri geografikoak produktuaren kalitate bereziarekin duen lotura produkzio baldintzen zuzeneko ondorioa da, baldintza horietan olibak astiro heltzen baitira. Gainera, uzta goiz bildu behar da, izozteen garaia hasi aurretik, eta horrenbestez, guztiz heldurik ez dauden olibak biltzen dira.

    Faktore horiek sorrarazi dute Arroizko barietate autoktonoa, eta beste barietate batzuk (Arbequina, Empeltre, Negral eta Picual) ingurunera moldatu dira. Horrela bermatuta dago azken produktuak berezko ezaugarriak izanen dituela (osaera kimikoan eta ezaugarri organoleptikoetan islatzen direnak) bai barietate bakarreko olioetan eta bai, ondorioz, barietateen arteko coupage-etan ere.

  • Hasi da olibadizainentzako inskripzio epea

    Tasak: 0,006 euro kg oliba bakoitzeko (inskribatutako lurzatietako produkzio osoari aplikatzekoa). Ustiategi bakoitzeko (olibadien erregistroa) 10 euro gutxienez.

    Inskribaturiko olibadizainak Nafarroako Olioa JDBko Kontseilu Arautzailean ordezkari izateko hautatuak izan daitezke eta, zuzeneko laguntza gisa, diru kopuru osagarri bat jasoko dute Nafarroako Olioa JDBan inskribaturiko olibadirako.


    INSKRIPZIO PROZESUA

    Eskaera orria bete eta sinatu behar da. Inskribatu beharreko olibadiko lurzatiak zein diren adierazi behar da, NPBren GISeko edo Olibadien GISeko barrutien identifikazioa erabiliz. Deskargatu hemendik..

    Eskaera orria urriaren 14a baino lehen aurkeztu behar da:

    • Kooperatiban edo olio errotan
    • ICANeko ziurtapen zerbitzuan (Serapio Huici etorb., 22. 31610 Atarrabia. Tel.: 948 01 30 45 - Faxa: 948 07 15 49)
    • Posta elektronikoz: Esta dirección de correo electrónico está protegida contra spambots. Usted necesita tener Javascript activado para poder verla.

    Deskargatu hemendik eskaera orria:

    Arau hauek ere deskargatzen ahal dira:


© 2017 Reyno Gourmet.

Menú Principal (2)