Pimiento de Lodosa. Lodosako Pikilloa

  • Lodosako Pikillo Piperraren Jatorrizko Deiturak ziurtatzen duen piperrak, “pikillo” motako Estra eta Lehen kategorietako fruitu osoak babesten ditu, Erregelamenduak babesten dituen zortzi udalerrietan egin eta lantzen direnak:

    • Andosillan
    • Azagran
    • Carcarren
    • Lerinen
    • Lodosan
    • Mendabian
    • San Adrianen
    • Sartagudan
    mapa piquillo
  • Lodosako pikillo piperrak ezaugarri morfologiko hauek ditu:

    1. Garapen begetatibo handia (1).
    2. Fruitu heldua gorri-gorria da (2).
    3. Luzera txikia (3).
    4. Diametro ertaina (4).
    5. Mami oso fina eta 35-50 g bitarteko pisua fruitu bakoitzeko (5).
    6. Fruitu zintzilikatua (6).
    7. Triangelu forma, 2 edo 3 alderekin, eta punta zorrotza eta apur bat kurbatua (7).
    img.piquillo.forma
  • Piperra solanazeoen familiako landare bat da, Capsicum annuum L. izen zientifikoa duena. Jatorriz Hego Amerikako landarea bada ere, “pikillo” barietatearen Nafarroako ekotipo bat da Lodosako pikilloa. Bere izena duen eremu geografikoan eta inguruko udalerrietan lortzen du zapore kalitaterik onena. Lodosako pikillo piperra urteroko belar landarea da:

    • Mintegietan ereiten da.
    • Maiatz aldera soroan landatzen da, ildoetan.
    • Udaberrian eta udan laborantza lan egokiak egiten dira: ureztatzea, ongarritzea, jorratzea, etab.

    Uzta bilketa irailaren erdialdean hasi eta azaroan amaitzen da. Pikillo piperrak eskuz jasotzen dira eta hurrenez hurreneko bilketak egiten dira, astean behin, batez beste.


    foto.piquillo.cultivo1


    foto.piquillo.cultivo2
  • Lodosako Pikillo Piperra lantzeko moduak ezberdinak dira enpresa batzuetan eta besteetan, mekanizazio graduaren arabera: bihotza eta azala eskuz kentzetik horretarako diren makinen bidez egindakora.

    Nolanahi ere, lantzeko prozesuak fase hauek ditu:

    • Fabrikara ekarrita, piperrak ura duen kalapatxa batera botatzen dira, alorreko zaborrak kentzearren.
    • Garbitueta garraiagailuan igotzen dira su-garretan erretzeko.
    • Prozesuak aurrera egiten du bihotza, azala eta haziak kontu handiz kenduz.
    • Piper zurituak ontziratzeko tokira eramaten dira. Gero langile aditu batzuek hautatu, sailkatu eta lata eta pote berezietan ontziratzen dituzte. Lantzea bezala, ontziratzea ere lehorrean egiten da; beraz lata irekitzean agertzen den likido gutxi eta garden hori piperretik ixuri den zukua da.

    Ontziak itxi eta autoklabera eramaten dira behar bezala esterilizatzeko. Horrela mantentzen dira haien aroma, haragiaren trinkotasuna, azukre eta koipe naturalak eta, batez ere, haien zapore berezkoa.


    foto.piquillo.elaboracion1


    foto.piquillo.elaboracion2
  • Propietateak

    Osagaiak

    Ura (gr) 94
    Energia (kcal) 19
    Proteinak (gr) 0,9
    Gluzidoak (gr) 3,7
    Lipidoak (gr) 0,2
    Kolesterola (gr) 0
    Zuntza (gr) 1,2

    Bitaminak

    B1 (mg) 0,05
    B2 (mg) 0,04
    Niazina (mg) 0,9
    B6 (mg) 0,17
    Azido folikoa (nanogr) 11
    B12 (nanogr) 0
    C (mg) 131
    A (nanogr) 94
    D (nanogr) 0
    E (mg) 0,8

    Mineralak

    Kaltzioa (mg) 12
    Burdina (mg) 0,5
    Iodoa (nanogr)
    Magnesioa (mg) 11
    Zinca (mg) 0,2
    Sodioa (mg) 2
    Potasioa (mg) 210

    foto.piquillo.propiedades

    Piperren osagaietan, gehiena karbohidratoak dira. Ura ere dezente dute eta lipidoak (gantza) gutxi; horregatik erabiltzen dira hainbeste mehetzeko dietetan, kaloria gutxi ematen dutelako. Bitaminei dagokienez, C bitaminan aberatsenetakoa da. Konparazio batera zitrikoekin alderatzen badugu, laranjak halako bi eta gehiago ematen digu. Gainera, haren kolore gorriak karoteno asko duela adierazten digu. Karoteno batzuk, betakarotenoa tartean, A bitamina bilakatzen ahal dira. Barazki guztiek bezala, piperrak zuntz dietetiko ugari dauka. Mineralei dagokienez, barazki honek, batez ere, fosforoa, potasioa, magnesioa eta kaltzioa ditu.

    • Lodosako pikillo piper erreek karoteno guztiak gordetzen dituzte baina C bitamina galdua dute neurri batean.
    • Edozein jakiri laguntzeko hornigai bikainak dira, batez ere burdina asko daukaten haragi gorrietarako, burdina xurgatzen eta ongi aprobetxatzen laguntzen dutelako.
    • Gordinik jaten badira, entsaladan alegia, haien bitamina guzti-guztiak aprobetxatzen dira. Gordinik jaten direnean, jan aurretxoan zatitzea gomendatzen da, aireko oxigenoak bitaminak oxidatu ez ditzan.
    • Komeni da oliba-olio birjina erabiltzea.
    foto.piquillo.consejos

    Lodosako pikillo piperren kasuan soilik, latako likidoa ez da bota behar, piperrek isuritako zukua baita.


© 2017 Reyno Gourmet.

Menú Principal (2)