Espárrago Navarra . Nafarroako Zainzuriak

  • Ebroko Erriberako janaritegi natural paregabe eta oparoak ematen dituen produktu enblematikoenetako bat zainzuria da. Ebro ibaiaren bazterretan, klima mediterraneo epelean, muino eta mendilerro txikiek zipriztindutako paisaia leunean, Nafarroako, Aragoiko eta Errioxako erkidegoek bat egiten dute Deituraren babespeko Nafarroako zainzuriaren produkzio eremuan.

    mapa esparrago
  • Nafarroako zainzuria landare bizikorra da eta haren produkzio aldiak sei-zortzi urte irauten du. Sustrai sistema oso sendoa du. Sustrai nagusiak nagusiak horizontalean hazten dira eta haietatik sortzen dira sustraitxo sekundarioak. . Sustraiok disko edo ipurdi batetik irteten dira eta disko horren gainean sortzen dira turioi edo zainzuri bilakatuko diren begiak.Turioiei azaleratzen uzten bazaie, garatu eta adarkatu egiten dira. Azaleratu baino lehen bilduz gero, ordea, zainzuriak lortzen ditugu.

    img.planta1img.planta2
  • Lehen urtea

    Sustrai eta begien multzoari zarpa deitzen zaio. Zarpa otsailean landatzen da: ildo baten hondoan jarri eta lurrez estaltzen da. Udaberrian zurtoinak garatzen dira eta sasoi horretan eta udan landareak erreserbak metatzen ditu sustraietan, hurrengo urtean indarrez ernetzeko. Neguan hosto iharrak mozten dira eta lurra prestatzeko lanak egiten dira.

    Bigarren urtea

    Bigarren urteko martxoan, kimuak agertu baino lehentxeago, laborantza lan egokiak egiten dira eta ondoren kabailoiak egiten dira, hau da, landare lerroaren gainean lurra pilatzen da, zainzurien azaleratzea atzeratu dadin. Horrexek ematen die kolore zuri berezia. Izan ere, kanpora aterako balira eguzki argiaren eraginez berdetu eginen lirateke.

    foto.fronde1

    img.fronde2

    img.acaballonado2

     

    • Nafarroako zainzurien kontserba egiteko prozesua zainzuriak sorotik kontserba lantegira iritsi eta berehala hasten da. Lantegian zainzuriak aukeratu eta sailkatu egiten dira kalibrearen arabera, eta garbitu lur arrastoak kentzeko. .
    • Ondoren zuritu egiten dira, eskuz edo makina modernoak erabiliz, eta kirtenetik mozten dira tamaina berdintzeko.
    • Galdarraztatu egiten dira ur berotan edo lurrunetan, eta bizkor hoztu ondoren, ezaugarrien arabera sailkatu eta ontziratu egiten dira.
    • Latetan edo beirazko poteetan ontziratzen dira; zainzuriak, ura eta gatza, besterik ez da sartzen. Azido askorbikoa (C bitamina) gehitzen ahal da, zainzuria oxidatu ez dadin (horitu egiten baita), eta azido zitrikoa, pH-a kontrolatzeko. Baina bi substantzia horiek ez dira kontserbatzaileak.
    • Azkenik zainzuriak autoklabean sartzen dira, erabat esterilizatu eta ongi kontserbatu daitezen. Hori guztia Kontseilu Arautzaileak zuzenean gainbegiraturik egiten da.

    foto.pelado


    foto.escaldado
  • Erabateko luxua

    Nahiz eta Nafarroako zainzuria betidanik kontserbari lotuta egon den produktua izan, azken urteotan indar handiz hazi da zainzuri freskoa eskatzen duen merkatuko sektorea. Zainzuri freskoa dastatzeko aukera dago bilketa garaian, apiriletik ekainera bitartean. Nafarroako zainzuri freskoa zuritu eta egosi behar da, oso prozesu erraza, zainzuriaren zapore beteaz gozatzeko aukera ematen duena.

    Nola zuritzen dira?

    Mutur aldetik helduta, zainzuria goitik behera zuritzen da muturra ukitu gabe, sukaldeko labanaz edo barazkiak zuritzeko labanaz. Bitartean zainzuria biratu egiten da, inguru osoan azala modu homogeneoan kentzeko. Azkenik, kirtenaren azken zatia moztu eta zainzuriak ur hotzez garbitu behar dira.

    Nola egosten dira?

    Eltze altu batera ura bota eta, irakiten hasten denean, gatza gehitu eta zainzuriak sartu pixkanaka, urak irakiteari utz ez diezaion. Hogei bat minutu eduki irakiten, zainzuriak bigundu arte (bigun dauden jakiteko, sartu txotx bat edo sardexka).

    Nola dastatu?

    Behin egosirik eta ura kendurik, epel jatea gomendatzen da zaporea hobeki atzemateko, oliba-olio birjina estra zorrotadatxo bat gehituta.

    foto.pelar


    foto.coccion
  • Osagaiak

    Ura (g) 94,7
    Energia (kcal) 15
    Proteinak (g) 2,7
    Gluzidoak (g) 1,1
    Lipidoak (g) azt.
    Kolesterola (mg) 0
    Zuntza (g) 1,5

    Bitaminak

    B1 (mg) 0,12
    B2 (mg) 0,13
    Niazina (mg) 1,4
    B6 (mg) 0,04
    Azido folikoa (ng) 30
    B12 (nanogr) 0
    C (mg) 26
    A (nanogr)83
    D (nanogr) 0
    E (mg) 2,5

    Mineralak

    Kaltzioa (mg) 22
    Burdina (mg) 1,1
    Iodoa (ng) 2
    Magnesioa (mg) 11
    Zinka (mg) 0,3
    Sodioa (mg) 4
    Potasioa (mg) 207

    Barazkiak, oro har, energia ekarpen txikia egiten duten janariak dira, eta zainzuriak, bereziki, oso kaloria gutxi ematen du. Ia ez du koiperik ez karbohidratorik. Aldiz, barazki batean deigarria den proteina kantitate handia dauka. Gainera, zuntz dietetikoaren ekarpena oso garrantzitsua da, eta bitamina eta mineralena ere bai.

    ANafarroako zainzuriaren bitaminez ari garela, aipatu beharrekoak dira tiamina, erriboflabina, niazina eta, batez ere, alfatokoferola. Azken substantzia hori, E bitamina ere deitua, janarietan aurki ditzakegun antioxidatzaile naturaletako bat da. Funtsezko eginkizuna betetzen du haur eta helduen nerbio sistema zentrala, nerbio periferikoak eta muskuluak garatu eta mantentzeko; eta orain aztertzen ari da zer nolako eragina duen arrisku kardiobaskularraren profilean eta nola inhibitzen ahal duen leuzemiaren zelulen hazkundea. Gure gorputzean ez daukagu E bitamina metatzeko berariaz diseinaturiko organorik, baina baditugu biltegi txikiak gibelean eta gantz-ehunean. Hala eta guztiz ere, argaltzen garenean (gantz-ehuna galtzen dugunean) ehun horretan metaturiko E bitamina ez dugu galtzen.

    Baina, horrez gain, zainzuriak substantzia aktibo oso berezi bat dauka: asparragina izeneko substantzia hegazkorra, zainzuriaren eragin diuretikoa areagotzen duena, lagungarria da likidoak atxikitzen dituztenentzat edo gehiegizko pisuari lotutako hipertentsioa dutenentzat.

  • Nafarroako zainzuria gomendagarria da...

    • Energia gutxi baina mantenugai erregulatzaile asko dauzkaten janariak hartu behar dituztenentzat; adibidez, argaltzeko dieta egiten ari direnentzat.
    • Idorreria duten pertsonentzat, zuntz ugari duelako.
    • Hipertentsio arazoak izan edo likidoak atxikitzen dituzten pertsonentzat.

    Fresko kontsumitzen badira, ahalik eta ur gutxien erabili behar da egosketan, uretara pasatzen diren bitaminen galera ahal den heinean murrizteko.

    Behin zainzuriei azala kendu ondoren ez dira uretan utzi behar, bitamina hidrosolubleetako batzuk ur horretara pasatuko direlako.

    Zainzuriak egosteko erabilitako ura berebiziko diuretikoona da eta komeni da salda, zopa, arroz eta abarrekoak egiteko ur hori erabiltzea.

    plato esparragos


© 2017 Reyno Gourmet.

Menú Principal (2)